Wzrost kosztów nadal ogranicza zyskowność


W listopadzie br. ICI nieznacznie wzrósł w stosunku do miesiąca poprzedniego, co oznacza niewielką poprawę relacji rożnych kategorii przychodów do kosztów ponoszonych przez poszczególnych uczestników rynku. Zmiana jest niewielka i na razie nie przełamuje obserwowanej od jesieni 2017 roku tendencji do spadku wskaźnika.

Poprawiła się nieco relacja przychodów przedsiębiorstw uzyskiwanych ze sprzedaży towarów i usług do kosztów związanych z zatrudnieniem. Nastąpiła również niewielka i najprawdopodobniej jednorazowa poprawa relacji ogólnych przychodów z całokształtu działalności do kosztów ogółem w przedsiębiorstwach. W dalszym ciągu jednak w firmach koszty utrzymania zapasów oraz eksploatacji maszyn rosną szybciej niż przychody z podstawowej działalności gospodarczej. Nie uległy istotnej zmianie relacje przychodów firm w stosunku do kosztów związanych z zaciąganiem kredytów na cele inwestycyjne. Poprawiła się natomiast relacja przychodów gospodarstw domowych w stosunku do ceny nowo-zaciąganego kredytu bankowego.

ICI (Income Cost Index) to wskaźnik obrazujący relację różnych kategorii przychodów do kosztów występujących u uczestników życia gospodarczego. Zarówno dla przedsiębiorstw, jak i gospodarstw domowych podstawowym kryterium opłacalności funkcjonowania i kryterium podejmowania decyzji gospodarczych jest relacja przychodów do ponoszonych kosztów. Wyraża ona bowiem ekonomiczną opłacalność wszelkiej działalności. Sam wzrost kosztów nie stanowi zagrożenia dla ogólnej aktywności gospodarki dopóki w przedsiębiorstwach i gospodarstwach domowych co najmniej równie szybko rosną przychody. Dodatnia relacja przychodów do kosztów pozwala bowiem na realizację marży i zysku, zaś w przypadku gospodarstw domowych na utrzymanie osiągniętego wcześniej dochodu rozporządzalnego, co przekłada się na utrzymanie osiągniętego poziomu konsumpcji. Zagrożenie osłabieniem aktywności gospodarki pojawia się wówczas, gdy koszty rosną szybciej od przychodów. Przedsiębiorstwa realizują coraz niższy zysk, w skrajnych przypadkach generują straty a gospodarstwa domowe ograniczają wydatki, co wpływa na wielkość spożycia indywidualnego.
Obserwacja relacji tempa zmian przychodów do tempa zmian kosztów na poziomie makroekonomicznym pozwala więc ocenić krótkookresowe (kilka do kilkunastu miesięcy) perspektywy wzrostu gospodarczego. Perspektywy będą pomyślne jeśli przychody rosną szybciej niż koszty lub negatywne – gdy relacja ta jest odwrotna. ICI wykazuje znaczną zbieżność z dynamiką PKB a nawet ją lekko wyprzedza.